Μετά από περίπου 2,5 χρόνια αναμονής, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας απέρριψε την προσφυγή του δήμου Παύλου Μελά σχετικά με την έκταση της πρώην γαλακτοβιομηχανίας ΑΓΝΟ στη Σταυρούπολη, κλείνοντας ουσιαστικά τον δρόμο για την επιστροφή της στο Δημόσιο και την απόδοσή της ως κοινόχρηστου χώρου στον δήμο.
Η απόφαση με αριθμό 283/2026 εκδόθηκε στις 6 Μαρτίου και, σύμφωνα με το σκεπτικό της, ο δήμος δεν διαθέτει έννομο συμφέρον για να ζητήσει την ανάκληση της πράξης με την οποία η έκταση παραχωρήθηκε από το Δημόσιο σε αγροτικό συνεταιρισμό, ακόμη κι αν έχει χαρακτηριστεί ως «κοινόχρηστος χώρος» με ρυμοτομικό διάταγμα.
Ο δήμος Παύλου Μελά είχε προσφύγει στο ΣτΕ αμφισβητώντας τη συνταγματικότητα νόμου του 2020, βάσει του οποίου το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης δεν προχώρησε στην ανάκληση της παραχώρησης της έκτασης ως ιδιωτικής περιουσίας, ώστε να αποδοθεί ως χώρος πρασίνου για κοινή χρήση.
Αρχικά, η υπόθεση εξετάστηκε από το Δ΄ Τμήμα του ΣτΕ, το οποίο είχε δικαιώσει τον δήμο, κρίνοντας αντισυνταγματική τη συγκεκριμένη διάταξη. Στην απόφασή του ανέφερε ότι οι παραχωρήσεις που έγιναν με βάση το άρθρο 123 του Αγροτικού Κώδικα μπορούν να ανακληθούν όταν δεν εξυπηρετείται πλέον ο αρχικός σκοπός δημόσιας ωφέλειας. Ωστόσο, το Δ΄ Τμήμα παρέπεμψε το ζήτημα στην Ολομέλεια του ΣτΕ για οριστική κρίση σχετικά με τη συνταγματικότητα της διάταξης.
Η υπόθεση εκδικάστηκε στην Ολομέλεια τον Οκτώβριο του 2024, με προεδρεύοντα τον Ε. Νίκα και εισηγητή τον Μ. Αθανασόπουλο, ενώ η απόφαση δημοσιεύθηκε στις 6 Μαρτίου 2026. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, το δικαστήριο έκρινε ότι το βασικό ζήτημα της υπόθεσης δεν αφορά τον πολεοδομικό χαρακτηρισμό της έκτασης –ο οποίος δεν έχει υλοποιηθεί μέχρι σήμερα– αλλά τη νομιμότητα της πράξης παραχώρησης του ακινήτου και τον φορέα της κυριότητας.
Όπως σημειώνεται στο σκεπτικό, ο δήμος δεν προβάλλει δικαίωμα κυριότητας επί της έκτασης, αλλά απλώς ενδιαφέρον να περιέλθει η ιδιοκτησία στο Δημόσιο, ώστε να μπορεί μελλοντικά να την αποκτήσει και να υλοποιήσει τον πολεοδομικό σχεδιασμό με ευνοϊκότερους όρους. Το γεγονός ότι η προσβαλλόμενη πράξη εκδόθηκε ύστερα από πρωτοβουλίες και αιτήματα του δήμου δεν αρκεί, σύμφωνα με το ΣτΕ, για να θεμελιώσει έννομο συμφέρον παρέμβασης στη σχέση μεταξύ του παραχωρησιούχου και του Ελληνικού Δημοσίου.
«Δυσάρεστη εξέλιξη» για τον δήμο
Η απόφαση έχει γνωστοποιηθεί στη διοίκηση του δήμου Παύλου Μελά, η οποία ωστόσο αναμένει την καθαρογραφή και επίσημη κοινοποίησή της προκειμένου να εξεταστεί από τη Νομική Υπηρεσία.
Ο αντιδήμαρχος Πολεοδομίας και Αστικού Σχεδιασμού Θεολόγος Παπαδόπουλος χαρακτήρισε τη δικαστική εξέλιξη «δυσάρεστη», σημειώνοντας ότι η Ολομέλεια ουσιαστικά ανέτρεψε την απόφαση του Δ΄ Τμήματος. Όπως ανέφερε, η δημοτική αρχή θα μελετήσει το πλήρες σκεπτικό της απόφασης για να αποφασίσει τα επόμενα βήματά της σε πολιτικό ή νομικό επίπεδο, αν και η συγκεκριμένη απόφαση είναι τελεσίδικη.
Παράλληλα, επισήμανε ότι υπάρχουν και άλλες εκκρεμείς δικαστικές διαδικασίες, ενώ σε ό,τι αφορά τις κατεδαφίσεις που ξεκίνησαν τον περασμένο Οκτώβριο στον χώρο του πρώην ΑΓΝΟ, εκκρεμεί ακόμη η απόφαση για τα ασφαλιστικά μέτρα που έχουν κατατεθεί.
Υπενθυμίζεται ότι οι εργασίες κατεδάφισης είχαν διακοπεί όταν οι φερόμενοι ιδιοκτήτες της έκτασης, η οικογένεια Αλεξόπουλου, απέστειλαν εξώδικη δήλωση και κατέθεσαν ασφαλιστικά μέτρα στο Συμβούλιο της Επικρατείας λίγο μετά την έναρξη των εργασιών.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Η υπόθεση της έκτασης ξεκινά το 1955, όταν το Υπουργείο Γεωργίας παραχώρησε περίπου 16 στρέμματα στον Συνεταιρισμό Αγελαδοτρόφων Θεσσαλονίκης «Άγιος Μόδεστος» για την παστερίωση και αποθήκευση γάλακτος. Αργότερα εκδόθηκε τίτλος κυριότητας, ο οποίος μεταγράφηκε στο Υποθηκοφυλακείο Θεσσαλονίκης.
Το 1972 ο χώρος χαρακτηρίστηκε κοινόχρηστος με ρυμοτομικό διάταγμα, ενώ δύο χρόνια αργότερα η Ένωση Αγροτικών Γαλακτοκομικών και Αγελαδοτροφικών Συνεταιρισμών Θεσσαλονίκης ΑΓΝΟ αγόρασε την έκταση και δημιούργησε εκεί τη βιομηχανία γάλακτος.
Οι εγκαταστάσεις λειτούργησαν έως περίπου το 1992, όταν η ΑΓΝΟ μετεγκαταστάθηκε στον Λαγκαδά. Έκτοτε ο χώρος παρέμεινε ανενεργός. Αντί όμως να επιστραφεί στο Δημόσιο, εντάχθηκε στο αποθεματικό του συνεταιρισμού, υποθηκεύθηκε και, μετά την πτώχευση της ΑΓΝΟ, πέρασε μέσω της εκκαθάρισης στην Αγροτική Τράπεζα και σε εταιρεία της, πριν τελικά μεταβιβαστεί σε ιδιώτες.
