Το επικείμενο συνέδριο του ΠΑ.ΣΟ.Κ σε λίγες ημέρες έχει έναν και μόνο αντικειμενικό στόχο: να διαψεύσει εν τοις πράγμασι το κυρίαρχο πολιτικό, μιντιακό και δημοσκοπικό αφήγημα πως μόνο η Νέα Δημοκρατία και ο Κυριάκος Μητσοτάκης δικαιούνται, μπορούν και αξίζουν να κυβερνούν την Ελλάδα.
Παρά τις διαψεύσεις, παρά τις απογοητεύσεις, παρά την κοινωνική δυσφορία και παρά τις τελευταίες θέσεις της χώρας σε πλείστες όσες λίστες κατάταξης, η επωδός είναι μία: «Ποιος άλλος μπορεί να κυβερνήσει τη χώρα, παρά μόνον η Νέα Δημοκρατία;».
Αυτή η αντίληψη δεν είναι μόνο πολιτικά βολική για την κυβέρνηση, αλλά και βαθιά προβληματική για τη δημοκρατία. Γιατί η τελευταία προϋποθέτει εναλλακτικές επιλογές εξουσίας, προγραμματικές συγκρούσεις και διαφορετικά σχέδια για την κοινωνία. Και σε αυτό το πεδίο το ΠΑΣΟΚ έχει μια μεγάλη ευθύνη.
Έχει ευθύνη αλλά και ιστορική ευκαιρία, με το συνέδριό του να αμφισβητήσει αυτόν τον ισχυρισμό και να τον διαψεύσει στην πράξη. Είναι το μόνο κόμμα που έχει αυτή τη δυνατότητα, έστω και υπό προϋποθέσεις. Αν δεν το κάνει το ΠΑ.ΣΟ.Κ, δεν θα μπορέσει να το κάνει κανένα άλλο κόμμα – υπαρκτό ή υπό ίδρυση. Ο ισχυρισμός αυτός δεν είναι υπερβολικός, αρκεί να συνυπολογίσει κανείς μια σειρά παραμέτρων.
Το πρώτο στοιχείο που μπορεί να μετατρέψει το συνέδριο σε πολιτικό γεγονός είναι η προγραμματική πληρότητα. Τα τελευταία χρόνια το ΠΑΣΟΚ έχει επενδύσει συστηματικά στην επεξεργασία συγκεκριμένων προτάσεων πολιτικής: προτάσεων για την οικονομία, για την παραγωγική ανασυγκρότηση, για τη στέγη, για την εργασία, για την υγεία και την παιδεία.
Αυτή η πληρότητα πρέπει να εμπεδωθεί στο συνέδριο και να γίνει πεποίθηση στο σύνολο του στελεχιακού κορμού. Πρέπει όλοι να φύγουν από την αίθουσα του συνεδρίου γνωρίζοντας ότι το πρόγραμμα του ΠΑ.ΣΟ.Κ δεν απαρτίζεται από γενικόλογες διακηρύξεις, αλλά αντίθετα αποτελεί ένα συνεκτικό πλαίσιο πολιτικών επιλογών που διαφοροποιείται ουσιαστικά από τις προτεραιότητες της σημερινής διακυβέρνησης.
Άλλωστε, η ίδια η δημόσια συζήτηση έχει αρχίσει να αναγνωρίζει ότι το ΠΑΣΟΚ διαθέτει προγραμματική πρόταση διακυβέρνησης και όχι απλώς αντιπολιτευτικό λόγο.
Το δεύτερο στοιχείο είναι η στελεχιακή παρουσία σε όλη τη χώρα. Το ΠΑΣΟΚ παραμένει το μόνο κόμμα της ευρύτερης αντιπολίτευσης που διαθέτει οργανωμένη δομή σε κάθε περιφέρεια, σε κάθε νομό και σε εκατοντάδες δήμους. Διαθέτει ανθρώπους με εμπειρία στη δημόσια διοίκηση, στην αυτοδιοίκηση, στην οικονομία και στους κοινωνικούς φορείς. Αυτή η διάχυση στελεχών και εμπειρίας δεν είναι λεπτομέρεια αλλά προϋπόθεση διακυβέρνησης.
Τρίτο στοιχείο είναι η θεσμική μνήμη. Το ΠΑΣΟΚ δεν είναι ένα κόμμα που εμφανίστηκε χθες στο πολιτικό σύστημα. Είναι ένας πολιτικός οργανισμός που έχει ασκήσει διακυβέρνηση σε κρίσιμες περιόδους της μεταπολίτευσης και έχει συνδεθεί με μεγάλες μεταρρυθμίσεις και τομές στη δημόσια ζωή. Αυτή η θεσμική εμπειρία αποτελεί πολύτιμο κεφάλαιο σε μια περίοδο όπου η χώρα χρειάζεται σοβαρότητα, γνώση των θεσμών και διοικητική επάρκεια.
Τέταρτο στοιχείο είναι η πολιτική ανθεκτικότητα. Το ΠΑΣΟΚ πέρασε την πιο δύσκολη δεκαετία της μεταπολίτευσης. Πλήρωσε δυσανάλογο πολιτικό κόστος, συρρικνώθηκε εκλογικά και αμφισβητήθηκε ακόμη και η ύπαρξή του. Κι όμως παρέμεινε όρθιο. Αυτή η διαδρομή δείχνει ότι πρόκειται για έναν πολιτικό χώρο με βαθιές ρίζες στην κοινωνία και όχι για μια συγκυριακή πολιτική κατασκευή.
Και υπάρχει ακόμη ένα χαρακτηριστικό που συχνά υποτιμάται, ενώ θα πρέπει να τονιστεί. Αναφέρομαι στην προνομιακή σχέση του ΠΑΣΟΚ με την αυτοδιοίκηση και τον κόσμο της εργασίας. Από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα, το κόμμα αυτό είχε οργανική σχέση με τους δήμους, τις τοπικές κοινωνίες, τα συνδικάτα και τα επαγγελματικά στρώματα.
Με τους ανθρώπους δηλαδή που παράγουν πλούτο, που εργάζονται, που ζουν και δραστηριοποιούνται στις πόλεις και στην περιφέρεια. Αυτές οι σχέσεις δεν είναι μόνο πολιτικά δίκτυα αλλά και κοινωνικές γέφυρες.
Σε μια περίοδο όπου η πολιτική κινδυνεύει να αποκοπεί από την κοινωνία, αυτές οι γέφυρες είναι πολύτιμες. Γέφυρες που πρέπει να τις διαβεί το κόμμα για να φτάσει στις πλατιές κοινωνικές μάζες, στα αστικά κέντρα και στις νεότερες παραγωγικές γενιές.
Η ανάδειξη του ΠΑ.ΣΟ.Κ σε μια αξιόπιστη, εναλλακτική και πολιτικά προοδευτική πρόταση διακυβέρνησης μπορεί να είναι δύσκολη διαδικασία – είναι όμως πρωτίστως απαραίτητη.
Πιστεύω ότι όλοι στο ΠΑ.ΣΟ.Κ έχουν κατανοήσει το μέγεθος της ευκαιρίας, την κρισιμότητα της συγκυρίας και το βάρος της ευθύνης.
Ο Πέτρος Λεκάκης είναι αναπληρωτής γραμματέας Ανάπτυξης και Επενδύσεων του ΠΑ.ΣΟ.Κ – Κιν.Αλ
